Top

بررسی و انتخاب اسپرینکلر آتش نشانی

اسپرینکلر ها : 

 یک شبکه لوله ای است که در سقف یک ساختمان قرار می گیرد. هر آبپاش ( اسپرینکلر)یک جزءاز این سیستم است.

 اسپرینکلر در واقع  سوراخی در این شبکه لوله ایی است که از طریق آن آب می تواند  پاشش کند.

هر اسپرینکلر دارای یک بالب ( حباب ) با درجه حرارت مشخص می باشد که رنگ جیوه داخل آن نشان دهنده دمای ترکیدن بالب است که  درزمان حریق به طور خودکار باز می شود.

 اسپرینکلر ها دارای یک حباب شیشه ای کوچک هستند که با گلیسیرین مایع پر شده است و هنگامی که  داغ می شود، می ترکد.

ایده اصلی در هر دو مورد یکی است: به محض رخ دادن حریق ، پلاگین شکسته و پاشش آب آغاز می شود.

 

انواع اسپرینکلرها:

1.اسپرینکلر بالازن (Upright)

2.اسپرینکلر پایین زن (Pendent)

3.دکوراتیو ( Concealed)

4.دیواری (wall-side)

حباب اسپرینکلرها در رنگ های مختلف ساخته می شوند.  هررنگ بازگو کننده رنج دمایی خاصی برای عملکرد اسپرینکلر است. انتخاب دمای واکنش اسپرینکلرها ( رنگ حباب آنها )متناسب با فضایی است که اسپرینکلر در آن قرار می گیرد.

 

تفاوت یک اسپرینکلر پاسخ سریع (quick response fire sprinklers) با یک اسپرینکلر پاسخ استاندارد در چیست ؟
جنبه های اصلی اسپرینکلرهای اطفا حریق عبارتند از:
1.حساسیت حرارتی
2.درجه حرارت
3.اندازه و ابعاد
4.جهت گیری نصب
5. خصوصیات توزیع آب 
6. خدمات ویژه برای اطفاء آتش
برطبق ویژگیهای یاد شده اسپرینکلرها به انواع مختلف تقسیم می شوند
در این مقاله قصد داریم به صورت مختصر تفاوت دو نوع اسپرینکلر پاسخ سریع و پاسخ استاندارد را بررسی کنیم : 
از لحاظ فیزیکی اسپرینکلرهای پاسخ سریع لامپ شیشه ایی 3 میلیمتری و اسپرینکلرهای پاسخ استاندارد دارای لامپ شیشه ایی 5 میلی متری هستند.
لامپ کوچکتر نسبت به حرارت حساس تر بوده در نتیجه زودتر میترکد .
در واقع اسپرینکلرهای پاسخ سریع از سرعت بالاتر و توزیع آب بهتر برخوردارند.
از لحاظ عملکردی اسپرینکلرهای پاسخ استاندارد:
بعد از رسیدن حرارت محیط به حد نساب تعریف شده برای آنها ترکیده و آب را تخلیه می کنند و باعث اطفا آتش در همان مراحل اولیه و با مرطوب کردن اطراف مانع از گسترش آن می شوند. تمرکز این نوع از اسپرینکلرها دقیقا برروی منشا آتش زیر آنها و سرکوب آن است 
و اما عملکرد اسپرینکلرهای پاسخ سریع :
نرخ پاسخگویی در این نوع از اسپرینکلر ها 50 متر بر ثانیه و یا کمتر است .علت واکنش سریع آنها کم بودن حجم مایع منبسط شونده است.
استفاده از آن منجر به کاهش قابل توجه ناحیه طراحی شده برای اسپرینکلر و به دنبال آن آبدهی پمپ و حجم مخزن ذخیره مورد استفاده می باشد. 
به علت واکنش سریع این نوع اسپرینکلر مقدار تشکیل گازهای سمی و حرارت کمتر می شود.
برای مکانهایی که امکان تخلیه سریع آنها وجود ندارد مانند بیمارستانها و مدارس بسیار مناسب است.
در این نوع از اسپرینکلر ها بهبود در محاسبات هیدرولیکی،سایز لوله ها، سایز مخزن وشیر کنترل ولو وجود دارد .
در صورت استفاده از اسپرینکلرهای واکنش سریع، میتوان ظرفیت آبدهی پمپ، حجم مخزن ذخیره، سایز لوله کشی ها و همچنین هزینه اجرای سیستم را کاهش داد. همچنین استفاده از این اسپرینکلرها موجب کاهش مساحت ناحیه طراحی می شود.

براساس استاندارد NFPA چنانچه در پروژه زون حریق توسط طراح کاهش یابد، می توان از اسپرینکلر های واکنش سریع (Quick respance)به جای اسپرینکلرهای استاندارد(Standard respance) استفاده نمود.

تنها تفاوت فیزیکی این دو نوع اسپرینکلر در اندازه حباب آنهاست.حباب اسپرینکلر پاسخ سریع ،لامپ شیشه ایی 3 میلی متری و لامپ شیشه ایی اسپرینکلر استاندارد 5 میلی متریست. لامپ کوچکتر نسبت به گرما واکنش سریعتری داشته و زودتر می ترکد.

 

 

سیستم اطفاء حریق اتوماتیک 

سیستم اطفاء حریق به صورت اتوماتیک برای کنترل و خاموش کردن آتش طراحی شده است تا در همان دقایق اولیه و قبل از بوجود آمدن خرابی و گسترش آتش سوزی، آتش را خاموش کند. 
به یاد داشته باشیم که این سیستم کاملا خودکار عمل کرده و بدون دخالت انسان آتش را خاموش می کند.
برای اطفاء حریق به صورت اتوماتیک از مواد مختلفی استفاده می شود : آب – گاز – پودر آیروسل – فوم – مه (water mist)
سیستم اطفاء حریق آبی متعارف ترین سیستم خاموشی آتش در ساختمانهای مسکونی-اداری – تجاری-هتل ها – پارکینگ ها – موزه ها – بنادر – انبارها است.
نصب و راه اندازی این سیستم شامل : پمپ های آتشنشانی-مخازن ذخیره سازی آب – مجموعه زون کنترل ولوها  و اسپرینکلرها  می باشد.

نقشه نصب ساده این سیستم در زیر نمایش داده می شود :

سیستم اطفاء حریق

گازهای گرم از آتش باعث به کار افتادن سیستم و آغاز باران از اسپرینکلرها می شود به این صورت که : آتشسوزی یک جریان هوای داغ و گاز ایجاد می کند . این هوای داغ به سمت سقف بالا می رود و به  حباب شیشه ایی متشکل از مایع اسپرینکلر برخورد کرده باعث انبساط مایع و شکستن حباب و به کار افتادن سیستم می شود .

قسمتهای اصلی  سیستم اطفاء حریق اتوماتیک :

1.مخزن ذخیره آب

2.بوستر پمپ های آتشنشانی : ایجاد فشار و دبی مورد نیاز سیستم اطفاء حریق آبی، با حداقل انرژی مصرفی و بالاترین راندمان

نکته :به منظور عملکرد دقیق و بی نقص در سیستم های کنترل جریان آب، از پرشرسوئیچ استفاده می شود و با کاهش یا افزایش فشار روی کلکتورفرمان قطع و یا وصل پمپ آتشنشانی صادر می گردد. 

3.شیرهای کنترلی :  تنظیم جریان سیال و کنترل فشار آن در یک سیستم:

قطع و وصل کامل جریان سیال

جلوگیری از بازگشت سیالات عبور کرده

تنظیم عبور مقدارمورد نیاز سیال

تنظیم عبور و کنترل مقدار فشار سیال

کنترل و ایمن نگه داشتن دستگاههای تحت فشار

اصولا درموتورخانه ها بدلیل امکان سرویس و نگهداری ،شیرآلات Wet Alarm Valve و شیر OS&Y نصب میگردند و در انشعابات از رایزر اصلی ،زون کنترل شامل شیرپروانه ایی ،شیر یکطرفه ، مانومتر فهرست شده (UL دار )،شیر تست و درین نصب می گردد.

4.اسپرینکلر مقدار بالا رفتن بیش از حد دما در محیط و یا اثرات آتشسوزی را تشخیص داده، آب را تخلیه کرده و در دقایق اولیه آتش را خاموش و از گسترش آن و ایجاد خسارات به میزان قابل توجهی می کاهد. 

نکته : 99درصد آتشسوزیها به تنهایی توسط اسپرینکلر ها خاموش میشوند.

5. جعبه ها و کپسول های آتشنشانی :

جعبه های اطفاء حریق که به شبکه تر و خشک متصل می باشند، در 3 مدل فایرهوزریل و فایر باکس و هوزرک در پروژه ها متناسب با دستورالعمل سازمان ایمنی و آتشنشانی نصب می گردند.